Door Annemieke Deenen, augustus 2024
Update augustus 2026: sinds 2 augustus 2026 gelden de verplichtingen voor high-risk AI-systemen onder de AI-Verordening.
De Europese AI-Verordening is afgelopen augustus in werking getreden en daarmee wordt het voor organisaties steeds belangrijker kennis over AI in huis te hebben. Dat geldt zowel voor ontwikkelaars als voor gebruikers van AI-systemen. Een AI-expertteam opzetten kan hierin een goede stap zijn. Maar hoe doe je dat? Om welke kennis gaat het en hoe bepaal je wie welke kennis nodig heeft? Hoe positioneer je het team en wat gaan ze precies doen?
Doelen
De eerste stap bij het opzetten van een AI-expertteam is het helder definiëren van de doelstellingen.
Waarom wil je eigenlijk een AI-team? Wil je nieuwe producten en diensten ontwikkelen die de markt veroveren? Of wil je je bestaande processen optimaliseren om efficiënter te werken?
Als je weet wat je wilt bereiken met AI, dan kun je gericht zoeken naar kandidaten met de kennis en vaardigheden die nodig zijn om deze doelen te bereiken. Zo voorkom je dat je mensen aanneemt die weliswaar technisch bekwaam zijn, maar niet passen bij de concrete uitdagingen waar je voor staat.
Positionering
Het AI-expertteam moet voldoende mandaat hebben. Als het team voor iedere beslissing of actie eerst toestemming moet vragen aan directie of management, dan kan het team niet snel handelen en reageren op ontwikkelingen. Het is daarom van belang dat het team strategisch goed geplaatst is en voldoende mandaat heeft. Het team zou bijvoorbeeld naast of direct onder de directie geplaatst kunnen worden, zodat het snel kan schakelen en direct betrokken wordt bij strategische beslissingen.
Taken en verantwoordelijkheden
Definieer van tevoren welke taken en verantwoordelijkheden het team krijgt. Dit is nodig om de juiste mensen in het team op te nemen en het team de kans te geven hun rol te pakken. Een AI-expertteam kan verschillende taken hebben, zoals:
- Ontwikkelen van een heldere AI-visie en -strategie
- Verspreiden van kennis
- Zorgen voor draagvlak en bewustwording
- Zorgen voor een datagedreven cultuur
- Volgen van en informeren over relevante AI-ontwikkelingen
- Ondersteunen bij AI-projecten
- Adviseren over de inrichting van de IT-infrastructuur en IT-investeringen
- Adviseren bij strategische beslissingen
- Adviseren over de ethische en juridische aspecten van AI
Kennis en vaardigheden
Afhankelijk van de taken, bestaat een succesvol AI-expertteam over het algemeen uit een mix van verschillende kennis en vaardigheden. Denk aan:
- Machine learning, deep learning, natuurlijke taalverwerking en andere relevante AI-disciplines
- Generative AI
- IT
- Data
- Leren en ontwikkelen
- Communicatie
- Organisatiekunde
- Juridische en ethische aspecten
- Projectleiding
Let niet alleen op vaktechnische vaardigheden, maar ook op soft skills zoals creativiteit, flexibiliteit, probleemoplossend vermogen en communicatieve vaardigheden. AI-ontwikkelingen gaan snel en kunnen grote gevolgen hebben voor de huidige manier van werken. De precieze impact is echter nog niet bekend en voor veel sectoren staat AI nog in de kinderschoenen. Dit zorgt voor onzekerheid en terughoudendheid. Om AI op de kaart te zetten, is het belangrijk dat het team de organisatie op alle niveaus meeneemt, niet alleen in praktische zin, maar ook in emotionele zin.
Teamgrootte
Hoewel het AI-expertteam moet beschikken over een hele lijst kennis en vaardigheden, is het belangrijk dat het team niet te groot is. Een grootte van 5 tot 7 is ideaal. Het team is dan nog klein genoeg om flexibel en wendbaar te zijn, maar groot genoeg om verschillende expertisegebieden te dekken. Elk lid vertegenwoordigt een expertisegebied, maar het is niet noodzakelijk dat hij of zij alle kennis zelf bezit: hij of zij kan zich laten informeren door experts en deze kennis vervolgens meenemen binnen het team.
Bij grote en complexe projecten kun je werken met subteams, waarbij elk subteam zich richt op een specifiek onderdeel van het project. Dit zorgt voor betere focus, efficiënte taakverdeling en versnelt de ontwikkeling. Daarbij kunnen teamleden met dezelfde expertise samenwerken, wat de kennisdeling bevordert en de kwaliteit van het werk verhoogt.
Tools en infrastructuur
Zorg ervoor dat je team toegang heeft tot de benodigde hardware, software en data om hun werk effectief uit te voeren. Tools en infrastructuur vormen de ruggengraat van elk succesvol AI-project. Om ervoor te zorgen dat je team optimaal kan functioneren, is het essentieel om te investeren in krachtige hardware die nodig is voor intensieve berekeningen. Daarnaast is een robuuste software-omgeving met tools voor bijvoorbeeld data-engineering, machine learning en deep learning cruciaal.
Cultuur en ontwikkeling
De ontwikkeling van AI zal alleen maar verder gaan. Het is niet de vraag of AI jouw organisatie zal veranderen, maar wanneer en hoe. Het is de kunst groot te denken, klein te beginnen en snel te leren.
Denk groot, begin klein en leer snel.
Dit vereist een cultuur waarin experimenten worden aangemoedigd en fouten worden gezien als leermomenten. Investeer in de professionele ontwikkeling van je teamleden door middel van trainingen en conferenties en geef iemand de ruimte zich te ontwikkelen op de manier die hem of haar het beste lijkt.
AI-projecten zijn vaak multidisciplinair. Zorg ervoor dat je AI-expertteam goed samenwerkt met andere afdelingen zoals IT, data science en business development. Je wilt geen team dat vanuit een ivoren torentje 'AI uitrolt over de organisatie'.
Conclusie
Het opbouwen van een AI-expertteam is een investering in de organisatietoekomst. Door geschikte talenten aan te trekken, een bevorderend klimaat te creëren en interdepartementaal samen te werken, kun je een team opstellen dat je organisatie AI-proof maakt en innovatieve toepassingen ontwikkelt.